DE DOOD NABIJ

Een ervaring voorbij ruimte en tijd.

BBC WEBSITE.

In september 2008 verscheen een opmerkelijk artikel op de website van de BBC. Ten einde meer inzicht te krijgen in het fenomeen “bijna- doodervaring” in het kort BDE, zal een uitgebreide studie worden opgezet bij patiënten die met een hartstilstand geconfronteerd werden. Dokters van 25 verschillende ziekenhuizen in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten zullen bij 1500 overlevenden, bij wie het hart stilviel of de hersenaktiviteit uitviel, proberen vast te stellen of ze “uittredingsverschijnselen” hebben ervaren. Sommigen vertellen dat ze een tunnel of een fel licht waarnamen, anderen herinneren zich dat ze vanaf het plafond neerzagen op de medische staf. De studie zal een drietal jaar in beslag nemen en wordt gecoördineerd door de universiteit  van Southhampton (U.K.)

Om dit uit te testen hebben onderzoekers speciale rekjes met afbeeldingen opgesteld in de reanimatie zone’s, die alleen vanaf het plafond zichtbaar zijn. Dr. Sam Parnia, die de leiding heeft van dit project, zei “indien je kunt aantonen dat er een vorm van bewustzijn blijft bestaan na het uitvallen van de hersenfuncties, kunnen we de mogelijkheid in overweging nemen dat “het bewustzijn” een afzonderlijke entiteit is. Het is niet waarschijnlijk dat we met veel van die gevallen zullen geconfronteerd  worden, maar we moeten onbevooroordeeld blijven. En indien niemand deze prenten of afbeeldingen waarneemt, zal dit aantonen dat deze ervaringen illusies of hersenspinsels zijn. Dit mysterie kan men nu onderwerpen aan wetenschappelijke studie”.

Dr. Parnia zelf dagelijks bezig met intensieve verzorging en reanimaties, ziet de noodzaak in van een wetenschappelijke benadering van het BDE fenomeen.

EEN PROCES.

Hij zei ook : “in tegenstelling tot hetgeen algemeen wordt aangenomen is de dood geen specifiek moment. Het is een proces dat aanvangt wanneer in eerste instantie het hart ophoudt te kloppen en daarna de longen en ten slotte het brein niet langer functioneren, dit als gevolg van een infarct. Tijdens een hartstilstand worden de patiënten met deze drie criteria geconfronteerd. Dan volgt een periode van enkele seconden tot een uur of langer, tijdens dewelke het ervan afhangt of de intensieve medische behandeling succes heeft, het hart weer op gang komt, en het stervensproces wordt omgekeerd. Wat patiënten ondervinden tijdens een hartstilstand zal ons in staat stellen te begrijpen hetgeen we naar alle waarschijnlijkheid allemaal zelf zullen meemaken tijdens ons stervensproces.”

Dr. Parnia en zijn collega’s zullen de hersenactiviteit analyseren van 1500 overlevenden van een infarct, en oordelen of zij zich de bewuste prenten of afbeeldingen kunnen herinneren. De ziekenhuizen die aan dit project zullen meewerken zijn Addenbrookes in Cambridge, de universiteitskliniek van Birmingham en de Morriston kliniek in Swansea en ook negen ziekenhuizen in de V.S.

DE DEFINITIE VAN EEN BDE.

De Engelstalige term NDE (near death experience) werd in 1975 geïntroduceerd door de Amerikaanse filosoof Raymond A. Moody. De Nederlandstalige variant werd dan BDE (bijna-dood ervaring). Volgens Moody is een BDE : “een geestelijke ervaring van mensen die getroffen worden door een levensbedreigende fysieke problematiek”.

Een andere benadering is ook : “een bijzondere ervaring die optreedt in een levensbedreigende situatie die de patiënt overleeft” (Dr. Anja Opdebeeck – auteur van het boek “Bijna dood”.)

“Een bijna-dood ervaring is de (gemelde) herinnering van alle indrukken tijdens een bijzondere bewustzijnstoestand, met enkele specifieke elementen zoals het ervaren van een tunnel, het licht, een levenspanorama, het ontmoeten van overleden personen of het waarnemen van de eigen reanimatie” (dit is de definitie van Dr. Pim van Lommel – auteur van het boek “Eindeloos bewustzijn”.

“Bijna-dood ervaringen zijn ingrijpende psychologische gebeurtenissen met transcendente en mystieke elementen, die vooral optreden bij mensen die de dood nabij zijn of in situaties van ernstig lichamelijk of emotioneel gevaar verkeren” (Bruce Greyson – BDE onderzoeker).

“Bijna-dood ervaringen zijn de gemelde herinneringen aan indringende psychologische ervaringen met algemeen voorkomende “paranormale”, tanscendente en mystieke kenmerken, die optreden tijdens een speciale bewustzijnstoestand die ontstaat tijdens een periode van een werkelijk of dreigend lichamelijk, psychologisch, emotioneel, of spiritueel overlijden, en deze ervaringen worden gevolgd door algemeen voorkomende nawerkingen” (definitie van professor Janice Holden voorzitter van IANDS).

Een BDE is eigenlijk niet alleen een uittredingservaring op zich, maar bestaat in wezen uit een vijftal stadia :

Gevoelens van vrede : een buitengewoon aangename gewaarwording van rust en vrede.

 De uittreding : de bewustzijnsvorm verlaat het lichaam.

   

Betreden van duisternis : de tunnel, spriraal of diepte-ervaring.

  

  Het zien van een fel licht : een soort bovenaardse niet verblindende schittering.

 

   Binnentreden in het licht of in een hemels landschap : vredige taferelen met onaardse prachtige kleuren.

Bij een BDE komen nog een aantal elementen aan bod die al dan niet optreden of beleefd worden. Ik wil het nu beperken tot het essentiële en hier niet verder over uitwijden.

HET FENOMEEN UITTREDING.

Met deze studie en dit onderzoek wil men eigenlijk vooral focussen op het fenomeen “uittreding” en dan wel tengevolge van een fysieke problematiek. Robert Allen Monroe, stichter van het Monroe instituut voor Toegepaste Wetenschappen in Virginia (V.S.) en ingenieur van opleiding, wijdde een groot deel van zijn leven aan het bestuderen en experimenteren met dit fenomeen. Volgens hem zijn er twee soorten uittredingservaringen :

a) binnen de grens van de materiële wereld.

In uitgetreden toestand kan de betrokken persoon zijn stoffelijk lichaam en ook de kamer of het vertrek waarin men zich bevindt, waarnemen. Wanneer men dat wenst kan men zich verplaatsen door concentratie en wordt men niet gehinderd door stoffelijke barrières (muren, deuren, ramen). Op die manier kan men bezoekjes afleggen bij buren, vrienden, familieleden of men kan straten, gebouwen, steden en landen bezoeken.

b) buiten de grens van de materiële wereld.

De betrokken persoon is in staat de grens van de materiële wereld te overschrijden. Men kan dan zogezegde “dimensiereizen” maken, d.w.z. andere geestelijke wezens ontmoeten en met hen communiceren door gedachte- en emotieoverdracht. Andere zijnstoestanden ontdekken, bepaalde energiepatronen ontmoeten of in een soort geprojecteerde leegte zijn eigen wereld creëren, dus materialisaties van gedachten en emoties.

DE WETENSCHAP AAN HET WOORD.

BDE’s zijn al eeuwenlang bekend. Meer dan eens zijn er mensen geweest die men dood waande en die vlak voor hun begrafenis ontwaakten en over het hiernamaals konden vertellen.  Miljoenen mensen hebben een BDE gehad en in 97 % van de gevallen vindt men het een positieve ervaring. Sinds de toepassing van de moderne reanimatietechnieken worden patiënten frequenter met dit fenomeen geconfronteerd, alhoewel niet iedereen die in een levensbedrijgende situatie terecht komt, een BDE ervaart.

Wat de BDE’s betreft hebben de meeste wetenschappers een conservatieve en behoudende attitude, en willen dit fenomeen in een wetenschappelijke context plaatsen. Tijdens het stervensproces sterven de neurotransmitters in het brein af en veroorzaken een reeks reacties. Volgens hen zijn het hallucinaties veroorzaakt door zuurstoftekort in de hersenen, door te veel kooldioxide in het bloed of door een overproductie van het hormoon endorfine  in de hersenen. Het hormoon endorfine werkt in op het centrale zenuwstelsel en onderdrukt de pijn. Dit zou dan de eerste fase van een BDE : een gevoel van rust en vrede veroorzaken. Maar endorfinen zijn geen hallucinogenen en kunnen niet verantwoordelijk zijn voor de totale BDE ervaring.

Wetenschappers hebben ontdekt dat ze door elektrische stimulatie van de temporale hersenkwab sommige BDE elementen kunnen imiteren o.a. het verschijnsel uittreding.  Uittredingen komen vaak voor bij bijna dood ervaringen, maar ook gezonde mensen die niet in stervensnood zijn, kan het overkomen. Vele volkeren geloven in uittredingen en men neemt aan dat tussen de 10 en 25 % van de mensen ooit een uittreding heeft ervaren. Over het algemeen ziet men zijn lichaam van enige afstand en heeft men een verhoogd bewustzijn en een intensere waarneming. Psychologen staan hier sceptisch tegenover en vermoeden dat dit fenomeen een herordening is van herinneringen, hallucinaties of lucide dromen.

Andere hypothesen door psychologen naar voor gebracht zijn o.a. :

- de onaangename realiteit van ziekte en dood wordt vervangen door aangename fantasieën om zichzelf te beschermen.

- een BDE is een herinnering aan de geboorte. Als je geboren wordt ga je door een tunnel naar het licht en daar in het licht wacht veel liefde en warmte, dus een soort proces dat in het onderbewuste zit ingekapseld.

- BDE’s zijn een geestelijke afwijking zoals schizofrenie, delirium of dementie.

- op het moment dat je herstelt na een hartaanval moeten de hersenen, na een tijdje inactief te zijn geweest, een soort inhaalbeweging maken en in no-time een verhaal creëren. Dat verhaal zou dan je beleving van de BDE zijn.

- als je doodgaat maakt je lichaam nog een laatste poging tot voortbestaan en bedenkt een verhaal dat de illusies geeft die overeenkomen met een BDE.

Sommige psychiaters denken dat als de zinuigelijke waarneming verzwakt, het visuele hersencentrum de schaarse informatie vervormt tot ringen, tunnels en spiralen. Een andere hypothese is dat het een soort van wensvervulling is op het moment dat de hersenen tussen bewustzijn en bewusteloosheid schommelen. Tot daar deze beknopte wetenschappelijke benadering.

BUITEN TIJD EN RUIMTE.

Een BDE is in wezen een “buiten tijd-ruimtelijke” ervaring. Het opzet om via dit onderzoek meer licht te werpen op het verschijnsel “uittreding” is op zich moedig en hoopgevend, maar het uittredingsfenomeen waarop dit onderzoek is gericht, situeert zich binnen de grenzen van de materiële wereld en vertegenwoordigt maar één aspect van het hele gebeuren. Het inter-dimentionale karakter van de BDE’s zou enigzins geloofwaardiger worden en in een ander daglicht komen te staan als men er, door middel van deze studie, in zou slagen aan te tonen dat de menselijke bewustzijnsvorm een aparte entiteit is.

GETUIGEN AAN HET WOORD.

Op 14 november 2007 zond de Nederlandse omroep VARA/NPS intervieuws uit met twee gerenommeerde BDE experten in de bekende talk-show Pauw en Witteman.

Eerst is er de getuigenis van Mw. Machteld Blickman. Zij is verbonden aan de groep Merkawah, een stichting opgericht in Nederland door een aantal wetenschappers met als doel het verrichten van wetenschappelijk onderzoek naar het BDE verschijnsel. Mw.Blickman had zelf twee bijna-dood ervaringen die haar leven ingrijpend veranderden. Zij volgde een opleiding bij de Academie Integrale Menswetenschappen – SPSO en verricht nu werk op psychosociaal vlak. Zelf noemt zij een BDE : “bewustwording door ervaring” . Op deze video  is zij eerst aan het woord.

Een andere expert op dit gebied is Dr.Pim van Lommel. Meer dan 25 jaar werkte Pim van Lommel als cardioloog in een Arnhems ziekenhuis. Hij noteerde veel getuigenissen van patiënten die zeiden een BDE te hebben gehad. Op eigen houtje begon van Lommel een onderzoek dat hij in 2001 in “The Lancet” publiceerde ( The Lancet is een zeer gerenommeerd Brits medisch tijdschrift). In zijn ziekenhuis kregen 344 patiënten een hartstilstand, daarvan bleken er 62 een BDE te hebben gehad. Van zijn hand is ook de bestseller “Eindeloos Bewustzijn”, waarin hij betoogt dat een BDE een unieke ervaring is, en dit niets te maken heeft met zuurstofgebrek of psychose. Volgens hem zijn BDE’s een realiteit.

Dr.Pim van Lommel kon, ondanks zijn medische achtergrond, ook geen verklaring vinden voor de ervaringen van zijn patiënten. Hij maakte wel de voorzichtige conclusie dat onze bewustzijnsvorm zich binnen, maar ook buiten ons lichaam moet bevinden, dus een ruimte waar geen tijd of plaats is. In de kwantumfysica noemt men zo iets “non localiteit”. De kwantumfysica onderzoekt en beschrijft het gedrag van de elementaire deeltjes.

Ons brein fungeert dan als een soort zender/ontvanger voor signalen die in deze non-locale ruimte bestaan. Op die manier zouden onze hersenen een toestel zijn waarmee je je bewustzijn kan ontvangen en dit laten manifesteren in je lichaam. Het bewustzijn zou zich in deze non-localiteit bevinden en daar ook eeuwig blijven bestaan. Hij acht het uiterst waarschijnlijk dat wij een ziel hebben die na onze dood blijft voortbestaan.

Hier volgt dan de getuigenis van Dr. Pim van Lommel.

 

Niemand weet eigenlijk precies hoe het zit met de relatie tussen de geest (het bewustzijn) en de materie (het brein). Is de geest een bijverschijnsel van bio-electromagnetische aktiviteiten die zich afspelen in het neuronale hersennetwerk ?

De Franse fysicus en bio-fysicus Régis Dutheil, verbonden aan de medische faculteit van Poitiers, stelt dat het bewustzijn bestaat uit een tachyonisch veld dat via de neocortex fysische signalen omzet in een driedimensionale werklijkheid, een visie die aansluit bij de eerder aangehaalde kwantumtheorie. Een tachyon (uit het Grieks takhús = snel) is een hypothetisch subatomair deeltje dat beweegt met een snelheid groter dan de lichtsnelheid. Het begrip tachyon wordt in meerdere theorieën gebruikt. Het wordt verondersteld een deeltje te zijn dat zich op een ruimteachtige baan beweegt en een imaginaire eigentijd heeft. De neocortex is evolutionair het nieuwste deel van de cortex cerebri. De cortex cerebri is het gebied in de hersenen waar informatie uit de rest van het lichaam ontvangen, geanalyseerd en geïnterpreteerd wordt.

Volgens Dutheil zou na de hersendood het bewustzijn de volle tijdruimtelijke eigenschappen terugkrijgen die volgens Einstein worden opgeroepen bij tachyonische (licht) snelheden. Een bijna-dood ervaring lijkt hiervan te getuigen : wegvallen van oorzakelijke verbanden, ogenblikkelijke ruimtelijke verplaatsing van, én informatieverwerking door het “ontlichaamde” individu, zoals de panoramische terugblik op, de ervaring van het persoonlijke verleden, de voorkennis van de toekomst enz… De legendarische tunnel of diepte ervaring zou het doorbreken zijn van de lichtmuur door de nu zelf licht geworden bewustzijnssubstantie. Het lijkt een aantrekkelijke hypothese maar voor de nuchtere en klaardenkende neuroloog blijft het vraagstuk van het bewustzijn voorlopig onopgelost.

  

 

   BRONNEN : 

De websites : http://news.bbc.co.uk.   http://www.merkawah.nl    http://www.spso.nl     http://www.nickgroen.nl 

Literatuur : “Bijna dood” Dr. Anja Opdebeeck ( zeer aanbevolen). 

                   “Op de drempel van de dood” Jean Ritchie 

                   ”De tunnel en het licht” Dr. Raymond A. Moody 

                   “Op zoek naar het onbekende” Reader’s Digest. 

                   “Eindeloos bewustzijn” Dr. Pim van Lommel. (zeer aanbevolen) 

                   “Het verborgen Lourdes” Ludo Noens. 

                    De Wikipedia encyclopedie.